Budowa programu

W poprzedniej lekcji poznaliśmy pojęcia algorytmu i programu. Teraz przyjrzymy się pierwszym instrukcjom w językach C++ i Python. Nauczymy się wypisywać tekst i decydować, w którym miejscu rozpocząć nową linię.

Pierwszy program

Program ma jedno zadanie: wyświetlić napis Witaj!. Wybierz język, aby zobaczyć jego kod.

#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int main() {
    cout << "Witaj!" << '\n';
    return 0;
}

Po uruchomieniu programu otrzymamy:

Witaj!

Co oznaczają instrukcje w C++?

  • #include <bits/stdc++.h> – dołącza niemal wszystkie standardowe nagłówki dostępne w bibliotece GCC, dzięki czemu mamy dostęp do wielu gotowych narzędzi.
  • using namespace std; – pozwala pisać cout zamiast std::cout.
  • int main() – główna funkcja programu; od niej rozpoczyna się jego wykonywanie.
  • { i } – obejmują blok instrukcji.
  • cout << "Witaj!"; – wypisuje tekst na ekranie. Operator << kieruje dane do wyjścia.
  • '\n' – znak końca linii, omówiony poniżej.
  • return 0; – kończy funkcję main, sygnalizując poprawne zakończenie programu.
Dlaczego używamy bits/stdc++.h? W tym kursie będziemy korzystać z nagłówka <bits/stdc++.h>, który udostępnia niemal wszystkie standardowe nagłówki potrzebne w zadaniach algorytmicznych. Nie trzeba osobno dołączać na przykład <iostream> czy <vector>. To wygodne rozwiązanie w programowaniu konkursowym, ale nie należy do standardu C++ i może nie działać z kompilatorami innymi niż GCC.

Wypisywanie tekstu w Pythonie

W Pythonie używamy funkcji print(). Tekst umieszczamy w cudzysłowie i przekazujemy do funkcji. W tym przykładzie nie potrzebujemy funkcji main(), nawiasów klamrowych ani średników na końcu instrukcji.

Przechodzenie do nowej linii

W zadaniach programistycznych liczy się nie tylko treść wyniku, ale również sposób jego wypisania. Jeśli polecenie wymaga dwóch wierszy, program powinien wypisać je w dwóch wierszach.

W C++ instrukcja cout nie przechodzi automatycznie do nowej linii. Aby to zrobić, wypisujemy znak '\n'. Możemy też umieścić \n wewnątrz napisu, np. "Ala\nOla".

W Pythonie funkcja print() domyślnie dodaje znak nowej linii po wypisaniu danych. Jeśli nie chcemy tego przejścia, podajemy argument end="".

Przykład: dwa wiersze

Chcemy otrzymać następujący wynik:

Ala
Ola
#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int main() {
    cout << "Ala" << '\n';
    cout << "Ola" << '\n';
    return 0;
}

Przykład: dwa napisy w jednym wierszu

Tym razem chcemy otrzymać AlaOla, bez spacji i bez przejścia do nowej linii między napisami.

#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int main() {
    cout << "Ala";
    cout << "Ola";
    return 0;
}
Zapamiętaj: w C++ cout nie dodaje końca linii samodzielnie. W Pythonie print() robi to automatycznie, chyba że zmienimy argument end. W obu językach znak \n oznacza przejście do nowej linii.